Credo in unum sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam
Wierzę w jeden świety,powszechny i apostolski Kościół.

wyznanie wiary

Sobota, 21 kwietnia 2018 r.

Dzień powszedni - wspomnienie św. Anzelma, biskupa i doktora Kościoła Abelarda, Aleksandry, Anastazego, Anzelma, Apollina, Apoloniusza, Bartosza, Bartłomieja, Feliksa, Konrada, Żelisława Czytania z Pisma Świętego: Dz 9, 31-42; Ps 116B (115), 12-13. 14-15. 16-17; J 6, 55. 60-69 W synagodze w Kafarnaum Jezus powiedział: Moje ciało – to prawdziwy pokarm, a krew moja – to prawdziwy napój. Wielu tedy uczniów, usłyszawszy to, mówiło: Trudna to mowa!Któż może jej słuchać? A Jezus, skoro tylko zauważył, że uczniowie poczęli szemrać, rzekł do nich: To już tym się gorszycie? [A cóż będzie], gdy zobaczycie Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był przedtem? Tylko duch daje życie, ciało zaś na nic się nie przyda. Słowa, które Ja do was wypowiedziałem, są i duchem, i życiem. Wśród was są jednak tacy, którzy nie mają wiary. Jezus wiedział bowiem od początku, którzy to są ci, co nie mają wiary. Wiedział też, kto miał Go wydać. Rzekł tedy do nich: Oto dlaczego powiedziałem wam: Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli nie zostało mu to dane od Ojca. Wtedy odeszło wielu Jego uczniów i już Mu nie towarzyszyli. Zapytał więc Jezus Dwunastu: Czyż i wy chcecie odejść? Na to rzekł Szymon Piotr: Panie, do kogóż pójdziemy? Przecież to Ty masz słowa życia wiecznego. A myśmy uwierzyli i zrozumieli, że Ty jesteś Świętym Boga.

Biblia Warszawsko-Praska, J 6,55.60-69

Biblia Pauperum na dzień Zmartwychwstania Pańskiego

2015-04-05, Biblia Pauperum z St. Florian, 1310-20

Na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego warto sięgnąć po kartę z Biblii Pauperum odpowiadającą temu wydarzeniu. W części centralnej przedstawia scenę Zmartwychwstania Chrystusa. Z lewej strony znajduje się wyobrażenie Samsona dźwigającego wyrwane z bram Gazy wrota – Samson jest typem Chrystusa, który powstał z martwych i skruszył głaz zawierający wejście do grobu. Z prawej strony – scenę Jonasza uwalniającego się z paszczy ketosa, Jonasz również jest typem Chrystusa, który Zmartwychwstaje po trzech dniach od śmierci krzyżowej. Nad i pod przedstawieniami centralnymi umieszczone są wyobrażenia proroków i autorów ksiąg biblijnych wraz z zaczerpniętymi z nich cytatami w postaci bloków tekstu lub banderoli.

Czym jest Biblia Pauperum? Z łaciny: Biblia Ubogich – nazwa myląca. Bardziej właściwą wydaje się nazwa Biblia Picta – ilustrowana. Stanowi wcześredniowieczny zestaw ikonografii religijnej.

Długo utrzymywało się przekonanie, że jest to Pismo Święte przeznaczone dla analfabetów wywodzących się z pospólstwa. Jest odwrotnie. Po pierwsze znajdują się tam całkiem obszerne fragmenty tekstów, po wtóre zaś karty tej Biblii wymagają erudycji dla rozszyfrowania typologii: zestawienia starotestamentowych typów, odpowiedników nowotestamentowych wydarzeń. Celem autora/autorów było wykazanie powiązań pomiędzy wydarzeniami Starego i Nowego Testamentu, za pomocą typologii: scenę lub wydarzenie z Nowego Testamentu objaśniano dwiema scenami ze Starego Testamentu. Każda karta zawiera pośrodku pojedynczą scenę z historii Nowego Testamentu (scena ta to tzw. „antytyp"), umieszczoną między dwiema odpowiadającymi jej symbolicznie scenami ze Starego Testamentu (tzw. „typami"). Powyżej i poniżej tych scen umieszczone są wyobrażenia proroków starotestamentowych oraz odpowiednie teksty z ich proroctw odnoszące się do przedstawionych scen.

Do dziś zachowało się ok. 80 takich ksiąg. Najstarsza pochodzi z ok. 1315 r., z klasztoru Sankt Florian – jest dziełem rękopiśmiennym.

Warto wspomnieć, że skłonność do budowania analogii między Starym i Nowym Testamentem jest niemal tak stara, jak samo chrześcijaństwo. Sam Nowy Testament traktuje Stary Testament profetycznie, jako zapowiedź przyjścia na świat, dziejów i zbawczej ofiary Chrystusa. Typy odnajdujemy m.in. w malarstwie katakumbowym (np. tzw. „cykl Jonasza" obejmujący dwie lub trzy sceny z historii Jonasza: wyrzucenie proroka przez burtę okrętu, połknięcie przez ketosa – potwora morskiego, odpoczynek Jonasza po wypluciu przez potwora – który symbolizował Zmartwychwstanie Chrystusa w trzy dni po śmierci na krzyżu), mozaikach posadzkowych, w reliefach na sarkofagach.

Funkcja tego rodzaju ksiąg nie jest jasna, lecz służyły zapewne zakonnikom pomocą w kontemplacji treści biblijnych lub w zapamiętywaniu związków typologicznych między wydarzeniami Starego i Nowego Testamentu. Jak pisze ks. prof. dr hab. Ryszard Knapiński – „W tradycji sztuki chrześcijańskiej obraz wspierał przekaz doktryny wiary za pomocą słowa pisanego lub mówionego do tego stopnia, iż ukuto sentencję – fides ex auditu – wiara ze słyszenia. Po dwudziestu wiekach historii Kościoła należy jeszcze utworzyć nową sentencję, iż wiara pochodzi także z patrzenia – fides ex visu. Jednym z ważniejszych ogniw spajających przekaz słowem i obrazem były zdobione miniaturami rękopisy określane jako Biblia pauperum. Ich wpływ na kulturę duchową Europy jest nie do przecenienia."(JW)

KONTAKT

Wyślij wiadomość, jeśli masz ciekawą informację i chcesz się nią z nami podzielić...

Dalej »