Credo in unum sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam
Wierzę w jeden świety,powszechny i apostolski Kościół.

wyznanie wiary

Poniedziałek, 22 stycznia 2018 r.

Dzień Powszedni albo wspomnienie św. Wincentego, diakona i męczennika
Dzień Dziadka
Anastazego, Dominika, Doriana, Gaudentego, Kasandry, Laury, Mateusza, Sulisława, Uriela, Wincentego Czytania z Pisma Świętego: 2 Sm 5, 1-7. 10; Ps 89 (88), 20. 21-22. 25-26; Mk 3, 22-30 Tymczasem uczeni w Piśmie, ci, którzy przybyli z Jerozolimy, mówili: Ma Belzebuba i wyrzuca złe duchy przez przywódcę złych duchów. Przywoławszy ich tedy do siebie, mówił do nich w przypowieściach: Jakżeż szatan może wyrzucać szatana? Jeżeli jakieś królestwo jest rozdarte samo w sobie, to nie może ono ostać się długo. Podobnie jeśli jakiś dom jest podzielony sam w sobie, to też nie ostanie się długo. Jeśli więc szatan występuje przeciwko sobie samemu i sam się rozdziela, to nie może trwać długo. Już z nim koniec. Lecz nikt nie może wejść do domu człowieka silnego i zagrabić jego majętność, chyba że wpierw zwiąże owego mocarza, a potem dopiero złupi jego dom. Zaprawdę powiadam wam: wszystko będzie ludziom wybaczone, wszystkie grzechy i bluźnierstwa, których by się dopuścili. Lecz jeśli ktoś bluźni przeciwko Duchowi Świętemu, nigdy nie będzie mu to odpuszczone: na wieki winien jest grzechu. To dlatego [tak oświadczył], iż mówili: Ma ducha nieczystego.

Biblia Warszawsko-Praska, Mk 3,22-30

Biblia Pauperum na dzień Zmartwychwstania Pańskiego

2015-04-05, Biblia Pauperum z St. Florian, 1310-20

Na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego warto sięgnąć po kartę z Biblii Pauperum odpowiadającą temu wydarzeniu. W części centralnej przedstawia scenę Zmartwychwstania Chrystusa. Z lewej strony znajduje się wyobrażenie Samsona dźwigającego wyrwane z bram Gazy wrota – Samson jest typem Chrystusa, który powstał z martwych i skruszył głaz zawierający wejście do grobu. Z prawej strony – scenę Jonasza uwalniającego się z paszczy ketosa, Jonasz również jest typem Chrystusa, który Zmartwychwstaje po trzech dniach od śmierci krzyżowej. Nad i pod przedstawieniami centralnymi umieszczone są wyobrażenia proroków i autorów ksiąg biblijnych wraz z zaczerpniętymi z nich cytatami w postaci bloków tekstu lub banderoli.

Czym jest Biblia Pauperum? Z łaciny: Biblia Ubogich – nazwa myląca. Bardziej właściwą wydaje się nazwa Biblia Picta – ilustrowana. Stanowi wcześredniowieczny zestaw ikonografii religijnej.

Długo utrzymywało się przekonanie, że jest to Pismo Święte przeznaczone dla analfabetów wywodzących się z pospólstwa. Jest odwrotnie. Po pierwsze znajdują się tam całkiem obszerne fragmenty tekstów, po wtóre zaś karty tej Biblii wymagają erudycji dla rozszyfrowania typologii: zestawienia starotestamentowych typów, odpowiedników nowotestamentowych wydarzeń. Celem autora/autorów było wykazanie powiązań pomiędzy wydarzeniami Starego i Nowego Testamentu, za pomocą typologii: scenę lub wydarzenie z Nowego Testamentu objaśniano dwiema scenami ze Starego Testamentu. Każda karta zawiera pośrodku pojedynczą scenę z historii Nowego Testamentu (scena ta to tzw. „antytyp"), umieszczoną między dwiema odpowiadającymi jej symbolicznie scenami ze Starego Testamentu (tzw. „typami"). Powyżej i poniżej tych scen umieszczone są wyobrażenia proroków starotestamentowych oraz odpowiednie teksty z ich proroctw odnoszące się do przedstawionych scen.

Do dziś zachowało się ok. 80 takich ksiąg. Najstarsza pochodzi z ok. 1315 r., z klasztoru Sankt Florian – jest dziełem rękopiśmiennym.

Warto wspomnieć, że skłonność do budowania analogii między Starym i Nowym Testamentem jest niemal tak stara, jak samo chrześcijaństwo. Sam Nowy Testament traktuje Stary Testament profetycznie, jako zapowiedź przyjścia na świat, dziejów i zbawczej ofiary Chrystusa. Typy odnajdujemy m.in. w malarstwie katakumbowym (np. tzw. „cykl Jonasza" obejmujący dwie lub trzy sceny z historii Jonasza: wyrzucenie proroka przez burtę okrętu, połknięcie przez ketosa – potwora morskiego, odpoczynek Jonasza po wypluciu przez potwora – który symbolizował Zmartwychwstanie Chrystusa w trzy dni po śmierci na krzyżu), mozaikach posadzkowych, w reliefach na sarkofagach.

Funkcja tego rodzaju ksiąg nie jest jasna, lecz służyły zapewne zakonnikom pomocą w kontemplacji treści biblijnych lub w zapamiętywaniu związków typologicznych między wydarzeniami Starego i Nowego Testamentu. Jak pisze ks. prof. dr hab. Ryszard Knapiński – „W tradycji sztuki chrześcijańskiej obraz wspierał przekaz doktryny wiary za pomocą słowa pisanego lub mówionego do tego stopnia, iż ukuto sentencję – fides ex auditu – wiara ze słyszenia. Po dwudziestu wiekach historii Kościoła należy jeszcze utworzyć nową sentencję, iż wiara pochodzi także z patrzenia – fides ex visu. Jednym z ważniejszych ogniw spajających przekaz słowem i obrazem były zdobione miniaturami rękopisy określane jako Biblia pauperum. Ich wpływ na kulturę duchową Europy jest nie do przecenienia."(JW)

KONTAKT

Wyślij wiadomość, jeśli masz ciekawą informację i chcesz się nią z nami podzielić...

Dalej »