Credo in unum sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam
Wierzę w jeden świety,powszechny i apostolski Kościół.

wyznanie wiary

Sobota, 21 kwietnia 2018 r.

Dzień powszedni - wspomnienie św. Anzelma, biskupa i doktora Kościoła Abelarda, Aleksandry, Anastazego, Anzelma, Apollina, Apoloniusza, Bartosza, Bartłomieja, Feliksa, Konrada, Żelisława Czytania z Pisma Świętego: Dz 9, 31-42; Ps 116B (115), 12-13. 14-15. 16-17; J 6, 55. 60-69 W synagodze w Kafarnaum Jezus powiedział: Moje ciało – to prawdziwy pokarm, a krew moja – to prawdziwy napój. Wielu tedy uczniów, usłyszawszy to, mówiło: Trudna to mowa!Któż może jej słuchać? A Jezus, skoro tylko zauważył, że uczniowie poczęli szemrać, rzekł do nich: To już tym się gorszycie? [A cóż będzie], gdy zobaczycie Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był przedtem? Tylko duch daje życie, ciało zaś na nic się nie przyda. Słowa, które Ja do was wypowiedziałem, są i duchem, i życiem. Wśród was są jednak tacy, którzy nie mają wiary. Jezus wiedział bowiem od początku, którzy to są ci, co nie mają wiary. Wiedział też, kto miał Go wydać. Rzekł tedy do nich: Oto dlaczego powiedziałem wam: Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli nie zostało mu to dane od Ojca. Wtedy odeszło wielu Jego uczniów i już Mu nie towarzyszyli. Zapytał więc Jezus Dwunastu: Czyż i wy chcecie odejść? Na to rzekł Szymon Piotr: Panie, do kogóż pójdziemy? Przecież to Ty masz słowa życia wiecznego. A myśmy uwierzyli i zrozumieli, że Ty jesteś Świętym Boga.

Biblia Warszawsko-Praska, J 6,55.60-69

Krucyfiks slackerowski Vita Stosza

2013-05-30, JW

Krucyfiks Vita Stosza, zw. Slackerowskim

 

Bazylika Mariacka, Kraków
l. 80-90 XV w., okres krakowski działalności 
Vita Stosza, przed datą wyjazdu do Norymbergi w 1496.

 

Późnogotycki krucyfiks wykonano z wapienia pińczowskiego. Obecnie znajduje się w barokowym ołtarzu w nawie południowej Kościoła Mariackiego w Krakowie.

Wcześniej w kościele Mariackim istniał skromny – zbyt skromny, jak na potrzeby mincerza króla Jana Olbrachta, Henryka Slackera – ołtarz świętokrzyski z tryptykiem. Wykonanie grupy rzeźbiarskiej: Pasji z asystą Matki Boskiej i św. Jana, zlecił Vitowi Stoszowi. Monumentalne dzieło umieszczono na ścianie nad ołtarzem. Wszystkie figury miały być polichromowane. Figury asysty zaginęły podczas brutalnej barokizacji kościoła w połowie XVIII w. pod kierunkiem Francesco Placidiego.

Krucyfiks slackerowski Stosza należy do grupy XV-wiecznych krucyfiksów kamiennych fundowanych tak na cmentarzach, jak we wnętrzach kościołów i koresponduje z najważniejszym przedstawicielem grupy - krucyfiksem Mikołaja z Lejdy z 1467 r. (cmentarz parafialny w Baden-Baden). Mikołaj z Lejdy temat Ukrzyżowanego realizuje przy pomocy środków naturalizmu niderlandzkiego: nadając mu wymiar sugestywny i subtelny. Także i potraktowanie ciała Chrystusa przez Stosza wykazuje zależność od naturalizmu Niderlandczyka, jednakże Stwosz wybrał inna odmianę krucyfiksu - tzw. krucyfiks wyprężony: silny zwis ciała unaoczniający kontemplującemu wiernemu/widzowi, naturalizm sytuacji, ciężar bezwładnego, umęczonego ciała, horyzontalny układ ramion, wyprężone nogi. Głowa Chrystusa silnie opada do przodu oaz na prawe ramię, ramiona pod wpływem ciężaru wyłamują się z barków, zaś za przyczyną  nieludzkiego bólu, spazmatycznie kurczą się palce.

Jest to zupełnie nowatorska, autorska koncepcja krucyfiksu. Dzieło o bezgranicznym poświęceniu, bólu, agonii i umieraniu. Wciąż żywy Chrystus z wielkim wysiłkiem widocznym na stężałej twarzy, spazmatycznie chwyta oddech półotwartymi ustami. Ciężkie – tu arcymistrzowskie wykorzystanie tworzywa rzeźbiarskiego, kamienia, który przecież dosłownie jest materią ciężką – powieki niemal zasłaniają oczy.

Warto zwrócić uwagę na niesamowite, niezwykłe perizonium, które okrywa biodra Chrystusa. Mimo, że bardzo wydatne, mięsiste, to ekspresyjne, rozwichrzone, rozrzeźbione w kaskadę fal oraz zwinięte w „różę” – patrząc trudno wyobrazić sobie, że wykonano je w kamieniu.

Bibliografia:

  • Szczęsny Dettloff, Kamienny krucyfiks Wita Stwosza w krakowskim kościele Mariackim, [w.] Dawna sztuka, T. II, 1939
  • Szczęsny Dettloff, Ze studiów nad sztuką Wita Stwosza. Późnogotyckie krucyfiksy krakowskie, [w.] Biuletyn Historii Sztuki, T. XI, 1949, s. 1-42
  • Zdzisław Kępiński, Wit Stwosz, Warszawa 1981
  • Piotr Skubiszewski, Wit Stwosz, Warszawa 1985 

KONTAKT

Wyślij wiadomość, jeśli masz ciekawą informację i chcesz się nią z nami podzielić...

Dalej »